Trả lời nhanh: Kiểm nghiệm chất cấm trong thực phẩm chức năng là tìm các dược chất bị trộn trái phép như sibutramine (giảm cân), corticoid (xương khớp), sildenafil, tadalafil (tăng cường sinh lý), thuốc hạ đường huyết. Phương pháp chính xác nhất là sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS/MS), cho kết quả có giá trị pháp lý.
Điểm chính cần nhớ
- Thực phẩm chức năng tuyệt đối không được chứa dược chất tân dược.
- Mỗi nhóm công dụng có những chất cấm hay bị trộn riêng.
- LC-MS/MS phát hiện được chất cấm ở hàm lượng rất thấp và định danh chính xác.
- Nhà phân phối, nhà thuốc, sàn thương mại điện tử nên kiểm trước khi nhận hàng.
Vì sao thực phẩm chức năng bị trộn chất cấm?
Một số sản phẩm được trộn tân dược để người dùng “thấy hiệu quả ngay”: sụt cân nhanh, hết đau khớp sau vài ngày, tăng cường sinh lý tức thì. Những dược chất này chỉ được dùng theo kê đơn và có tác dụng phụ nghiêm trọng như rối loạn tim mạch, suy thượng thận, tụt đường huyết. Theo quy định, thực phẩm bảo vệ sức khỏe không được chứa dược chất tân dược.
Chất cấm thường gặp theo nhóm công dụng
| Nhóm sản phẩm | Chất cấm hay bị trộn | Nguy cơ |
|---|---|---|
| Giảm cân | Sibutramine, phenolphthalein, fluoxetine | Tăng huyết áp, rối loạn nhịp tim, nguy cơ đột quỵ |
| Xương khớp, đau nhức | Dexamethasone, prednisolone và các corticoid khác | Loãng xương, suy thượng thận, hội chứng Cushing |
| Tăng cường sinh lý nam | Sildenafil, tadalafil, vardenafil và chất tương tự | Tụt huyết áp nguy hiểm, nhất là người bệnh tim |
| Hỗ trợ tiểu đường | Glibenclamide, metformin | Hạ đường huyết, hôn mê |
| Tăng cân, ăn ngon | Cyproheptadine, corticoid | Phù, rối loạn chuyển hóa |
Phương pháp kiểm nghiệm chất cấm
Phòng thí nghiệm dùng sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS/MS) hoặc sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC) để tách và định danh từng chất. LC-MS/MS phát hiện được chất cấm ở hàm lượng rất thấp, kể cả khi sản phẩm dùng “chất tương tự” được biến đổi cấu trúc để né kiểm tra.
Kết quả thường có hai dạng: định tính (phát hiện hay không phát hiện từng chất) và định lượng (hàm lượng cụ thể nếu phát hiện).
Ai nên kiểm nghiệm chất cấm?
- Nhà phân phối, nhà nhập khẩu: kiểm trước khi nhận lô hàng từ đối tác mới.
- Nhà thuốc, chuỗi bán lẻ, shop online: tránh rủi ro pháp lý khi sản phẩm bị phát hiện trên thị trường.
- Nhà sản xuất gia công: kiểm nguyên liệu, cao dược liệu đầu vào.
- Doanh nghiệp làm hồ sơ đăng ký bản công bố: kiểm song song với chỉ tiêu an toàn và hoạt chất.
Xem thêm kiểm nghiệm để đăng ký bản công bố và kiểm nghiệm thực phẩm bảo vệ sức khỏe.
Gửi mẫu và thời gian có kết quả
- Gửi sản phẩm nguyên hộp, còn tem nhãn, ghi rõ nhóm công dụng để chọn danh mục chất cấm phù hợp.
- Với viên nang, viên nén: tối thiểu một hộp hoặc lọ nguyên vẹn.
- Thời gian phân tích thường 3–5 ngày làm việc.
Chi phí phụ thuộc số chất cần sàng lọc; xem chi phí kiểm nghiệm thực phẩm.
Kiểm nghiệm tại NewcenLab
- Phòng thí nghiệm đạt ISO/IEC 17025:2017 – VILAS 1118 (lĩnh vực hóa, sinh)
- Được chỉ định kiểm nghiệm thực phẩm: 387/QĐ-ATTP (Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế), 31/QĐ-CCPT-GSĐG (Bộ NN&PTNT)
- 15 năm kinh nghiệm, 2.000+ mẫu đã phân tích cho 300+ doanh nghiệp
- Kết quả hóa lý 3–5 ngày, vi sinh 5–7 ngày làm việc; báo giá trong 15 phút giờ hành chính
Nhận báo giá kiểm nghiệm → · Hotline 0908 867 287
Câu hỏi thường gặp
Thực phẩm chức năng giảm cân hay bị trộn chất gì?
Phổ biến nhất là sibutramine, ngoài ra có phenolphthalein và một số thuốc chống trầm cảm.
Phương pháp nào phát hiện chất cấm chính xác nhất?
Sắc ký lỏng ghép khối phổ (LC-MS/MS) cho phép định danh và định lượng chất cấm ở hàm lượng rất thấp.
Kiểm nghiệm chất cấm mất bao lâu?
Thường 3–5 ngày làm việc tùy số chất cần sàng lọc.
Thực phẩm bảo vệ sức khỏe có được chứa tân dược không?
Không. Thực phẩm bảo vệ sức khỏe không được chứa dược chất tân dược.
Căn cứ: Luật An toàn thực phẩm số 55/2010/QH12; Nghị định 15/2018/NĐ-CP về thực phẩm bảo vệ sức khỏe – cập nhật 30/10/2026.

Thẩm định chuyên môn: PGS-TS Nguyễn Văn Đông
Hóa học · hơn 30 năm nghiên cứu và giảng dạy · Trường ĐH Khoa học Tự nhiên – ĐHQG TP.HCM

