Trả lời nhanh: Kiểm nghiệm phẩm màu xác định loại và hàm lượng chất tạo màu trong thực phẩm, đối chiếu danh mục phụ gia được phép tại Thông tư 24/2019/TT-BYT. Phòng thí nghiệm phát hiện cả phẩm màu công nghiệp bị cấm như Sudan, rhodamine B, auramine O (vàng O) bằng sắc ký lỏng.
Điểm chính cần nhớ
- Chỉ phẩm màu có trong danh mục phụ gia mới được dùng, và chỉ đúng nhóm thực phẩm, đúng giới hạn.
- Phẩm màu công nghiệp (Sudan, rhodamine B, vàng O) tuyệt đối không được dùng trong thực phẩm.
- Sản phẩm hay bị kiểm: tương ớt, ớt bột, khô bò, tôm khô, bánh kẹo, nước giải khát, mứt.
- Phương pháp chính: sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC), cho kết quả định danh và định lượng.
Phẩm màu được phép và phẩm màu bị cấm
Phẩm màu là phụ gia tạo hoặc giữ màu cho thực phẩm. Theo Thông tư 24/2019/TT-BYT, chỉ những phẩm màu có trong danh mục mới được sử dụng, và mỗi phẩm màu chỉ được dùng cho những nhóm thực phẩm nhất định với mức tối đa cho phép.
| Nhóm | Ví dụ | Tình trạng |
|---|---|---|
| Phẩm màu tự nhiên | Curcumin (nghệ), caramel, beta-caroten, anthocyanin, chlorophyll | Được phép theo danh mục và giới hạn |
| Phẩm màu tổng hợp được phép | Tartrazin (E102), sunset yellow (E110), allura red (E129), brilliant blue (E133) | Được phép, có mức tối đa theo nhóm thực phẩm |
| Phẩm màu công nghiệp | Sudan I–IV, rhodamine B, auramine O (vàng O), malachite green | Cấm dùng trong thực phẩm |
Phẩm màu công nghiệp rẻ, bền màu nên từng bị dùng để nhuộm ớt bột, tương ớt, tôm khô, măng, sầu riêng. Nhiều chất trong nhóm này có nguy cơ gây ung thư.
Thực phẩm nào nên kiểm nghiệm phẩm màu?
- Tương ớt, ớt bột, sa tế, gia vị tẩm ướp có màu đỏ đậm.
- Khô bò, khô gà, chà bông, lạp xưởng, nem chua.
- Tôm khô, mực khô, hải sản tẩm gia vị.
- Bánh kẹo, thạch, mứt, siro, nước giải khát có màu.
- Trái cây được xử lý màu trước khi bán hoặc xuất khẩu.
Với sầu riêng xuất khẩu, chỉ tiêu vàng O được yêu cầu riêng; xem kiểm nghiệm chất vàng O trong sầu riêng.
Phương pháp kiểm nghiệm phẩm màu
Mẫu được chiết bằng dung môi phù hợp, làm sạch, sau đó phân tích bằng HPLC với đầu dò quang phổ để định danh từng phẩm màu theo thời gian lưu và phổ hấp thụ, rồi định lượng so với chất chuẩn. Với phẩm màu công nghiệp ở hàm lượng thấp, phòng thí nghiệm có thể dùng LC-MS/MS để khẳng định.
Kết quả cho biết: phẩm màu nào có trong mẫu, hàm lượng bao nhiêu, có nằm trong danh mục và giới hạn cho phép hay không.
Lưu ý cho cơ sở sản xuất
- Chỉ mua phẩm màu có nhãn ghi rõ “dùng cho thực phẩm”, có số E hoặc INS và hồ sơ công bố.
- Kiểm tra phẩm màu đó có được phép cho đúng nhóm sản phẩm của mình không.
- Ghi đúng tên hoặc mã phẩm màu trên nhãn sản phẩm.
- Kiểm nghiệm nguyên liệu gia vị, ớt, nghệ mua ngoài vì có thể đã bị nhuộm từ trước.
Thời gian phân tích phẩm màu thường 3–5 ngày làm việc. Xem chi phí kiểm nghiệm thực phẩm.
Kiểm nghiệm tại NewcenLab
- Phòng thí nghiệm đạt ISO/IEC 17025:2017 – VILAS 1118 (lĩnh vực hóa, sinh)
- Được chỉ định kiểm nghiệm thực phẩm: 387/QĐ-ATTP (Cục An toàn thực phẩm – Bộ Y tế), 31/QĐ-CCPT-GSĐG (Bộ NN&PTNT)
- 15 năm kinh nghiệm, 2.000+ mẫu đã phân tích cho 300+ doanh nghiệp
- Kết quả hóa lý 3–5 ngày, vi sinh 5–7 ngày làm việc; báo giá trong 15 phút giờ hành chính
Nhận báo giá kiểm nghiệm → · Hotline 0908 867 287
Câu hỏi thường gặp
Phẩm màu nào được phép dùng trong thực phẩm?
Chỉ các phẩm màu có trong danh mục phụ gia của Thông tư 24/2019/TT-BYT, dùng đúng nhóm thực phẩm và không vượt mức tối đa.
Phẩm màu Sudan có được dùng trong tương ớt không?
Không. Sudan là phẩm màu công nghiệp, bị cấm dùng trong thực phẩm.
Kiểm nghiệm phẩm màu bằng phương pháp nào?
Chủ yếu bằng sắc ký lỏng hiệu năng cao (HPLC); có thể khẳng định bằng LC-MS/MS.
Kiểm nghiệm phẩm màu mất bao lâu?
Thường 3–5 ngày làm việc.
Căn cứ: Thông tư 24/2019/TT-BYT quy định quản lý và sử dụng phụ gia thực phẩm – cập nhật 06/11/2026.

Thẩm định chuyên môn: PGS-TS Nguyễn Văn Đông
Hóa học · hơn 30 năm nghiên cứu và giảng dạy · Trường ĐH Khoa học Tự nhiên – ĐHQG TP.HCM

